Jerzy Grotowski

Rok Grotowskiego- I-2009

Szanowni Państwo,

Serdecznie zapraszam na Inaugurację Roku Grotowskiego, podczas której odbędzie się m. in. wernisaż wystawy Proch. „Apocalypsis cum figuris” na fotografiach Maurizia Buscarino,międzynarodowa konferencja „Grotowski: Co było, co jest. I co jest do zrobienia”, koncert baulów z Bengalu Zachodniego (Indie) oraz spotkanie z Peterem Brookiem poświęcone książce With Grotowski. Theatre is Just a Form prowadzone przez profesora Georges’a Banu.

Szczegółowy program Inauguracji poniżej oraz w załączniku.

Zapraszam też na stronę internetową www.rokgrotowskiego.pl, na której znajdą Państwo szczegółowy program Roku Grotowskiego 2009.

Pozdrawiam ciepło,

Izabela Młynarz

Wrocław, 12–15 stycznia 2009

INAUGURACJA ROKU GROTOWSKIEGO 2009

Współgospodarze:

Ludwik Flaszen, Rena Mirecka, Zygmunt Molik

PROGRAM INAUGURACJI

12 stycznia(poniedziałek), godz. 16:00

Sala Wielka Ratusza, Rynek Starego Miasta

• Powitanie: Jarosław Fret, Dyrektor Instytutu Grotowskiego

• Wystąpienie Bogdana Zdrojewskiego, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wręczenie Medali „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Ludwikowi Flaszenowi (Złoty Medal), Zygmuntowi Molikowi (Srebrny Medal) oraz Renie Mireckiej (Srebrny Medal)

• Wystąpienie Rafała Dutkiewicza, Prezydenta Wrocławia

• Wystąpienie Kazimierza Grotowskiego

godz. 18:30

Sala „Apokalipsy” Instytutu Grotowskiego, Rynek Ratusz 27

Wernisaż wystawy Proch. „Apocalypsis cum figuris” na fotografiach Maurizia Buscarino, przygotowanej przez Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu we współpracy z Dolnośląskim Centrum Fotografii „Domek Romański” – Galerią Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu; aranżacja przestrzeni Stanisław Lose, kurator Grzegorz Ziółkowski

13–15 stycznia (wtorek–czwartek), godz. 10:00–19:00

Międzynarodowa konferencja „Grotowski: co było, co jest. I co jest do zrobienia”

Aula Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, ul. Szewska 37

Wystąpią: Paul Allain, Georges Banu, Mario Biagini, Abani Biswas, Tin Kori Chakraborty, Janusz Degler, Marco De Marinis, Ludwik Flaszen, Marc Fumaroli,Leszek Kolankiewicz, Dariusz Kosiński, Jenna Kumiega, Jack Lang, Else Marie Laukvik, Ferruccio Marotti, Zbigniew Osiński, Carla Pollastrelli, Richard Schechner, Luisa Tinti

Gość: Jana Pilátová

Partner: Narodowe Centrum Kultury

13 stycznia (wtorek), godz. 21:00

Prezentacja filmu „Pełen guślarstwa obrzęd świętokradzki…”. O Teatrze Laboratorium Jerzego Grotowskiego, realizacja: Krzysztof Domagalik, produkcja: Telewizja Polska, Warszawa 1980; spotkanie z reżyserem

Sala Konferencyjna Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, ul. Szewska 37

14 stycznia (środa), godz. 21:00,

Koncert Songs for Grot. Pieśni baulów z Bengalu Zachodniego (Indie) w 10 rocznicę śmierci Jerzego Grotowskiego

Muzeum Architektury, ul. Bernardyńska 5

15 stycznia (czwartek), godz. 19:00

Spotkanie z Peterem Brookiem, autorem książki With Grotowski. Theatre is Just a Form, pod red. Paula Allaina, Georges’a Banu i Grzegorza Ziółkowskiego (Instytut Grotowskiego, Wrocław 2009, we współpracy z British Grotowski Project); prowadzenie: Georges Banu

Aula Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, ul. Szewska 37

W dniach 12–31 stycznia 2009 na Rynku Starego Miasta we Wrocławiu można obejrzeć wystawę „Półwiecze Teatru Laboratorium”, przygotowaną przez Barbarę Kaczmarek (opracowanie graficzne), Duncana Jamiesona (redakcja angielskiego tłumaczenia), Toyotakę Ota (montaż prezentacji wideo) i Grzegorza Ziółkowskiego (koncepcja, tekst).

12 stycznia(poniedziałek), godz. 18:30

Sala „Apokalipsy” Instytutu Grotowskiego, Rynek Ratusz 27

Wstęp wolny

W 1979 roku w Mediolanie wybitny włoski artysta, Maurizio Buscarino, sfotografował próby i spektakl Apocalypsis cum figuris Teatru Laboratorium, a także nagrania do filmu dokumentującego to przedstawienie. Tylko nieliczne zdjęcia z jego kolekcji publikowane były do tej pory w różnych wydawnictwach. Po latach, na prośbę Instytutu Grotowskiego, autor opracował pozostałe fotografie i dokonał ich wyboru specjalnie z myślą o ekspozycji w historycznej sali Teatru Laboratorium – w miejscu, gdzie powstawała Apokalipsa w 1968 roku. Wybór ten, obejmujący czterdzieści siedem zdjęć, umożliwia odbycie swoistej podróży w czasie. W jej trakcie mamy szansę obcować z historycznym dziełem Jerzego Grotowskiego i jego zespołu w jedyny w swoim rodzaju sposób.

Wystawa eksponowana będzie w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego do 31 stycznia 2009 roku, a następnie przeniesiona do Dolnośląskiego Centrum Fotografii „Domek Romański”, Galerii Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu (pl. bpa Nankiera 8, Wrocław). Wernisaż wystawy w „Domku Romańskim” zaplanowany został na koniec marca 2009 roku.

Składamy serdeczne podziękowania Robercie Secchi za wszechstronną pomoc.

Maurizio Buscarino Grotowski w czerni i bieli

Podróż poprzez „aurę” Grotowskiego za pomocą obiektywu wielkiego fotografa teatru, Maurizia Buscarino, który wydobył niedawno ze swojego archiwum zdjęcia z późnych przedstawień Apocalypsis cum figuris i inne, przeznaczone na wystawę we Wrocławiu, zorganizowaną z okazji dziesięciolecia śmierci reżysera.

Fotografował teatr i teatry, teatr w więzieniu, teatr kukiełkowy, pielgrzymki teatralne, przedstawienia teatru grupowego i dzieła Kantora. Maurizio Buscarino, od trzydziestu lat, jest okiem i pamięcią nowego teatru. Jego zdjęcia nie dokumentują – opowiadają, ewokują, sugerują, interpretują. Fotografował m.in. Grotowskiego, a ściślej, jedne z ostatnich przedstawień Apocalypsis cum figuris, w 1979 roku, w Pałacu Królewskim w Mediolanie, niedługo przed ogłoszeniem decyzji o samorozwiązaniu Teatru Laboratorium.

(Początek wywiadu przeprowadzonego przez Massima Marino, opublikowanego w kwartalniku teatralnym „Hystrio” (Mediolan), rocznik XXII, 2009 nr 1. PrzełożyłaAlina Kreisberg. Cały wywiad można będzie przeczytać na stronie www.rokgrotowskiego.pl)

13–15 stycznia

Międzynarodowa konferencja

„Grotowski: co było, co jest. I co jest do zrobienia”

Aula Zakładu Narodowego im. Ossolińskich,

ul. Szewska 37

Wstęp wolny

13 stycznia (wtorek)

Prowadzenie obrad: Ludwik Flaszen

10:00–11:15 wystąpienie Jacka Langa

11:15–12:15 Georges Banu Stanislavski/Meyerhold et Brook/Grotowski: le sens de ces amitiés dans le XX-ème siècle

12:30–13:30 Else Marie Laukvik ‘Shining up the Grotowski

Room’. Memories of an Actress

Prowadzenie obrad: Leszek Kolankiewicz

16:00–17:00 Ferruccio Marotti ‘The Constant Prince’ – a reconstruction, a strange adventure

17:30–19:30 Zbigniew Osiński i Richard Schechner In a Dialogue about Grotowski

14 stycznia(środa)

Prowadzenie obrad: Zbigniew Osiński

10:00–11:15 Jenna Kumiega Reflections

11:15–12:15 Leszek Kolankiewicz Druga ojczyzna Grotowskiego: Haiti

12:30–13:30 Marco De Marinis La ricerca sul rituale nel lavoro di Grotowski

Prowadzenie obrad: Georges Banu

16:00–17:30 Abani Biswas i baul Tin Kori Chakraborty The Inner Man

18:00–19:30 Ludwik Flaszen Grotowski i jego cień

15 stycznia (czwartek)

Prowadzenie obrad: Marco De Marinis

11:00–12:00 Marc Fumaroli Grotowski ou le passeur de frontières

12:00–13:00 Spotkanie z Mariem Biaginim

15:00–17:00 Dyskusja panelowa „Grotowski – i co jest do zrobienia: 10 lat później”

Z udziałem: Paula Allaina, Dariusza Kosińskiego, Carli Pollastrelli i Luisy Tinti. Prowadzenie: Janusz Degler

Gość konferencji: Jana Pilátová

Partner: Narodowe Centrum Kultury

Języki: angielski, francuski, polski, włoski

Program konferencji przygotował Grzegorz Ziółkowski

Współpraca: Magdalena Mądra

Rady zasięgaliśmy u Ludwika Flaszena

13 stycznia (wtorek), godz. 21:00

Prezentacja filmu „Pełen guślarstwa obrzęd świętokradzki…”. O Teatrze Laboratorium Jerzego Grotowskiego, realizacja: Krzysztof Domagalik, produkcja: Telewizja Polska, Warszawa 1980; spotkanie z reżyserem

Sala Konferencyjna Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, ul. Szewska 37

Wstęp wolny

Film Krzysztofa Domagalika, którego scenariusz konsultował Zbigniew Osiński, to jeden z najważniejszych dokumentów poświęconych pracy Teatru Laboratorium. Przedstawia historię działań zespołu od początku istnienia grupy do 1980 roku – poprzez komentarz, ilustracje takie jak zdjęcia czy fragmenty innych filmów, nade wszystko jednak za sprawą wypowiedzi twórców: Jerzego Grotowskiego, Ludwika Flaszena, Ryszarda Cieślaka, Zbigniewa Cynkutisa, Renę Mirecką i Zygmunta Molika.

Nieznany poza Polską dokument ukaże się w 2009 roku na płycie DVD z podpisami w języku angielskim nakładem Polskiego Wydawnictwa Audiowizualnego we współpracy z Instytutem Grotowskiego. Tak też będzie prezentowany 13 stycznia 2009 roku w Ossolineum.

14 stycznia (środa), godz. 21:00

Koncert Songs for Grot. Pieśni baulów

z Bengalu Zachodniego (Indie)

w 10 rocznicę śmierci Jerzego Grotowskiego

Muzeum Architektury, ul. Bernardyńska 5

Bilety (20 zł) – Tomasz Jurek:

bilety@grotowski-institute.art.pl

Baulowie wywodzą się z powstałej w średniowieczu społeczności wędrownych mistycznych pieśniarzy. Pomimo, że są hinduistami, nie uznają podziałów kastowych, głoszą równość wyznań i religii, a także utrzymują, że Bóstwo mieszka w Sercu każdego Człowieka. Baulów na nowo odkrył słynny indyjski poeta Rabindranath Tagore, który uznawał ich wiersze za arcydzieła literatury indyjskiej. Sztuki performatywne i techniki twórcze stały się dla baulów ich sposobem na życie, które pierwotnie związane było z poszukiwaniem wewnętrznej wiedzy. Obecnie nad aspektem osobistego poszukiwania przeważa wymiar artystyczny. Baulowie sami wykonują swoje charakterystyczne instrumenty i są prawdziwymi mistrzami improwizacji. Żyją poprzez swoją muzykę. Radość z bycia żywym i obecnym czyni ich prawdziwymi baulami, czyli „Bożymi głupcami”.

Moner Manush / Człowiek serca

Tłumaczenie z języka bengalskiego na angielski: Eleonora Caturegli Biswas

Przekład z języka angielskiego na polski: Justyna Rodzińska-Nair

Dlatego właśnie, bracie, zostałem szalonym baulem.

Nie podlegam żadnym mistrzom ani rozkazom.

Ludzkie podziały mnie nie dotyczą.

Żyję w radosnej miłości, która tryska z mego istnienia.

Miłość nie zna podziałów, tylko wieczne spotkanie serc.

Jestem radosny, śpiewam i tańczę ze wszystkimi.

Dlatego właśnie, bracie, zostałem szalonym baulem.

Ki bole Manush more /Kto mówi, że człowiek umiera?

Kto mówi, że człowiek umiera?

Nie mogę tego zrozumieć.

Przez kogo będzie osądzany po śmierci?

Pięć esencji materii jest obecnych w ciele ludzkim,

Możemy to łatwo zrozumieć.

Z jednej duszy rodzą się dwie inne.

Uniwersalny duch jest nieśmiertelny

Uniwersalny duch żyje w istotach śmiertelnych

Nazywamy to cyklem życia i śmierci

Kto jest operatorem tego systemu?

On nie ma wizerunków,

Jest niewidzialny,

Nikt nie jest w stanie go opisać

Po cichu gra w swoją grę.

Dusza wszystkich żywych istot żyje w duszy Uniwersalnej

Przez kogo wypełniane jest źródło czystej Siły?

Nasze cenne ciało zostanie zniszczone.

Wodę oceanu tworzą wody ze wszystkich rzek,

Które z powrotem biegną ku swemu źródłu

Ocean nigdy nie umiera

Przypływy i odpływy odchodzą i wracają

W tym czasie człowiek odchodzi i wraca

Monszur* mówi, „Dusza ludzka powraca nieustannie,

Bez końca”.

* Monszur Fakir – znany mistrz muzułmański XX wieku.

Więcej pieśni baulów można przeczytać na stronie www.rokgrotowskiego.pl

15 stycznia (czwartek), godz. 19:00

Spotkanie z Peterem Brookiem, autorem

książki With Grotowski. Theatre is Just

a Form, pod red. Paula Allaina, Georges’a Banu

i Grzegorza Ziółkowskiego (Instytut Grotowskiego, Wrocław 2009, we współpracy z British Grotowski Project); prowadzenie: Georges Banu

Aula Zakładu Narodowego im. Ossolińskich,

ul. Szewska 37

Wstęp wolny

„Grotowski wcześnie rozpoznał podwójną naturę form maskujących życie, a jednocześnie zapewniających mu ochronę. To dlatego wyznaczał własne granice, chcąc chronić pracę prowadzoną w gronie oddanych towarzyszy w bezpiecznej przestrzeni prywatnej. Kiedy usuwał ze swego teatru widzów, a autorom nie pozwalał opisywać i oceniać swych poszukiwań – chodziło o to, aby opisy nie zastąpiły działań wypełnionych życiem. A jednocześnie Grotowski, erudyta o encyklopedycznej wiedzy, świetnie zdawał sobie sprawę, jak istotny w życiu człowieka jest przekaz rozumienia – jak ważny jest łańcuch transmisji. W jego poszukiwaniach nie chodziło jedynie o zaspokojenie osobistej potrzeby przebicia się przez ziemską skorupę, aby ujawnić płomienne jądro kryjące się w głębi. Chodziło i o to, aby poprowadzić innych przez wybrany przez siebie teren – teatr – chcąc pomóc im odkryć w dokładny, szczegółowy i powtarzalny sposób prawidła i praktyki umożliwiające tę głęboką wewnętrzną penetrację. To pozwoliło mu rozwinąć rzemiosło, które można przekazywać bezpośrednio, osobiście – rzemiosło zgłębiające relację między impulsem a działaniem i pozwalające im zejść się razem. Ostrożnie odsuwał się od własnych poszukiwań, tak aby pewnego dnia mogły być kontynuowane bez niego”. (fragment książki)

Peter Brook – urodzony w 1925 roku w Londynie, jest jednym z najwybitniejszych reżyserów współczesnego teatru. Przez sześćdziesiąt lat twórczej aktywności wystawił ponad osiemdziesiąt spektakli teatralnych i operowych, do których należą: Król Lear (1962), Marat/Sade (1964), Sen nocy letniej (1970), Tragedia Carmen (1981), Mahabharata (1985), Don Giovanni (1998) i Tierno Bokar (2004). Reżyserował filmy, projektował scenografie i komponował muzykę do niektórych ze swoich przedstawień. Brook to także autor licznych artykułów i książek, z których po polsku ukazały się: Pusta przestrzeń, Nie ma sekretów, Ruchomy punkt i Wywołując (i zapominając) Szekspira; dwie ostatnie nakładem Ośrodka Grotowskiego. W 2005 roku twórca otrzymał doktorat honorowy Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 1965 roku, kiedy poznał Jerzego Grotowskiego, pozostawał z nim w bliskiej przyjaźni.

W grudniu 2007 roku, z inicjatywy Georges’a Banu i Grzegorza Ziółkowskiego, ukazała się nakładem Instytutu Grotowskiego książka Petera Brooka o Jerzym Grotowskim pt. Teatr jest tylko formą. Na inaugurację Roku Grotowskiego 2009 autor przygotował anglojęzyczną jej edycję, którą publikuje Instytut Grotowskiego. W tym samym czasie nakładem wydawnictwa Actes Sud ukaże się francuskojęzyczna wersja książki – Avec Grotowski. Le théâtre n’est qu’une forme – ze wstępem Georges’a Banu.

Autor, redaktorzy i wydawca składają serdeczne podziękowania Ninie Soufy za wszechstronną pomoc.

Kontakt w sprawach wydawniczych – Monika Blige: monika@grotowski-institute.art.pl

Informacje

Podczas inauguracji dostępna będzie zredagowana przez Stanisława Rośka książka Grotowski powtórzony, opublikowana przez wydawnictwo słowo/obraz terytoria (Gdańsk 2009) we współpracy z Instytutem im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. Zob. www.terytoria.com.pl

A także zeszyt specjalny pisma „Performance Research” pt. On Performatics, pod red. Richarda Gougha i Grzegorza Ziółkowskiego (vol. 13, nr 2, June 2008), stanowiący pokłosie konferencji „Performatyka: perspektywy rozwojowe” / Performance Studies and Beyond, zorganizowanej we wrocławskim Ośrodku Grotowskiego w grudniu 2006 roku.

B – wydarzenia biletowane

Rezerwacja i sprzedaż biletów na koncert baulów –Tomasz Jurek:bilety@grotowski-institute.art.pl

www.rokgrotowskiego.pl

Biuro Prasowe Roku Grotowskiego 2009

Tatiana Drzycimska, Anna Pupin

media@grotowski-institute.art.pl

tel. 0 609 628 289

Dyrektor Wykonawczy Roku Grotowskiego 2009

Joanna Klass: jklass@grotowski-institute.art.pl

Producent Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego ŚWIAT MIEJSCEM PRAWDY

Anna Lewanowicz: anna@grotowski-institute.art.pl

Koordynatorzy Roku Grotowskiego 2009