.jpg)
Retoryka, mgr Włodzimierz Taboryski
„Mówca powinien mieć rozwiązany język, głos dobrze brzmiący, mocne piersi, piękny skład twarzy i całego ciała bujną i lotną imaginację, rozum bystry ku wynalezieniu, wysłowienie łatwe ku urozmaiceniu i przyozdobieniu, pamięć mocno i długo zatrzymującą.”
Cyceron
Program nauczania retoryki w naszym liceum realizowany jest od powstania szkoły (1991 r.) i jest częścią programu przedmiotu >>>wiedza o kulturze. Stanowi też uzupełnienie i rozszerzenie programów przedmiotów humanistycznych, jak wiedza o teatrze i filmie, język polski a także historia sztuki.
Podstawowym celem jest przygotowanie ucznia do wystąpień publicznych w różnych sytuacjach życiowych: naukowych, zawodowych, artystycznych i prywatnych. Uczeń powinien nauczyć się dostrzegać i stosować narzędzia retoryki we wszystkich tekstach kultury twórczo wykorzystywać język, specyfikę danej dziedziny sztuki czy nauki, gdyż retoryka obecna jest we wszystkich tekstach kultury od języka mówionego po wypowiedzi wizualne jak plastyka, film, teatr.
Mówi się, że retoryka „jest sztuką pięknego wysławiania się i wygłaszania przemówień”. Tak, ale przede wszystkim jest sztuką przekonywania, kreowania interakcji z odbiorcami. Staramy się więc nauczyć tej sztuki, w której wykorzystuje się nie tylko język mówiony, ale także kontekst sytuacyjny, używane argumenty słowne i pozawerbalne, w tym i multimedialne. Dlatego zajęcia przeważnie mają charakter warsztatowy i silnie związane są z realizacją programu naszego przedmiotu >>>wiedzy o teatrze i filmie.
Związek z programem języka polskiego polega na tym, że uczniowie pogłębiają wiedzę i szczegółowe umiejętności składające się na ogólną kompetencję sprawnego posługiwania się językiem polskim. Skorelowane rozkłady nauczania umożliwiają przygotowanie uczniów do deklamacji i recytacji na lekcjach polskiego wierszy, prozy, dialogów scenicznych. Oczywiście fundamentem jest przygotowanie uczniów do autorskiej prezentacji wybranego tematu na ustny egzamin maturalny wypełniając wymogi dydaktyczne z tym związane i na egzaminie oceniane. Ukoronowaniem przygotowań warsztatowych jest >>> egzamin ze sztuk wszelakich (historii sztuki, historii muzyki, historii teatru i filmu oraz retoryki).
Związek z historią sztuki ujawnia się na wycieczkach krajowych i zagranicznych, na których uczniowie stają się przewodnikami opisującymi zabytki, dzieła sztuki. Z nauczycielami innych przedmiotów, na potrzeby wycieczek, przygotowujemy referaty z historii, geografii, nauk ścisłych jak też dorobku środowisk teatralnych, filmowych i muzycznych odwiedzanych krajów i regionów.
Ważną rolę współpracy międzyprzedmiotowej pełnią też szkolne >>>sesje naukowe organizowane dwa-trzy razy w roku szkolnym.
Dużo uwagi poświęcamy na praktyczne umiejętności techniki wymowy zawierającej, w ramach kształtowania emisji głosu: prawidłowe oddychanie, dobrze postawiony głos, wymowa – dobra dykcja, odpowiednie tempo mówienia, prawidłowe frazowanie, odpowiednie akcentowanie – modulowanie siły głosu, odpowiednią intonację– modulowanie wysokości głosu. Realizujemy to poprzez techniki codziennych ćwiczeń ortofonicznych.
Pomoce dydaktyczne
1. Wojciech Antosik, Beata Jaskłowska-Ferreras, M. Kardasz, Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Artur Rodziewicz, Włodzimierz Taboryski, Słownik wiedzy o kulturze, Arkady, Warszawa 2009.
- Skrypt tworzony sukcesywnie przez trzy lata z konspektów lekcji, sprawdzianów itp.
- Szkolna strona www.retoryka.pl /
- Szkolna strona www.akademia-kultury.edu.pl /
Włodzimierz Taboryski
